giải thể

Doanh nghiệp giải thể không được do vướng thuế

Tin tức

Nguyễn Hoàng Hải – Lê Thị Thủy

Luật Doanh nghiệp năm 2014 dành ra một chương với 28 điều và có riêng Nghị định 78/2015 để hướng dẫn việc thành lập doanh nghiệp nhưng chỉ có năm điều trong luật này (từ điều 201-206) và điều 59 trong Nghị định 78 quy định về giải thể doanh nghiệp. Quy định sơ sài, vướng ở nhiều khâu, nhất là về phần thuế, đang là trở ngại khiến doanh nghiệp hoạt động không được mà giải thể cũng chẳng xong.

Vướng ở thủ tục thuế

Với hàng ngàn doanh nghiệp ra đời hàng năm thì cũng có chừng ấy doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường bằng cách giải thể hoặc phá sản, trong đó giải thể là hình thức phổ biến nhất. Giải thể là quá trình “chết” đi của doanh nghiệp theo ý chí của chủ sở hữu. Lý do giải thể của doanh nghiệp nhiều vô kể: hoạt động kinh doanh không hiệu quả, tranh chấp nội bộ, nội tại của doanh nghiệp có nhiều vấn đề, doanh nghiệp có nhiều vi phạm trong quá trình hoạt động…

Chỉ riêng trong quí 1-2020, dịch Covid-19 đã khiến 34.900 doanh nghiệp đóng cửa, giải thể, phá sản(1). Đây chỉ là phần nổi của tảng băng vì trên thực tế có nhiều doanh nghiệp không còn hoạt động nhưng cũng không chịu làm thủ tục giải thể. Nghĩa là trên thực tế, nhiều doanh nghiệp đã “chết lâm sàng” mà người quản lý và chủ sở hữu chưa làm thủ tục giải thể vì nhiều lý do khác nhau.

Tại sao chủ doanh nghiệp không làm hồ sơ giải thể doanh nghiệp? Hiện các quy định về giải thể rất ít, khá sơ sài và vướng nhiều khâu, nhất là về phần thuế. Đây là trở ngại lớn nhất trong tiến trình giải thể doanh nghiệp.

Theo điều 202 Luật Doanh nghiệp, trong thời hạn bảy ngày làm việc kể từ ngày thông qua, quyết định giải thể phải được gửi đến cơ quan đăng ký kinh doanh, cơ quan thuế, người lao động, công bố trên cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp và niêm yết công khai tại trụ sở chính của doanh nghiệp. Cơ quan đăng ký kinh doanh phải thông báo tình trạng doanh nghiệp đang làm thủ tục giải thể trên cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp ngay sau khi nhận được quyết định giải thể của doanh nghiệp.

Khi đã thanh toán hết các khoản nợ và chi phí giải thể, sau thời hạn 180 ngày kể từ ngày nhận được quyết định giải thể mà cơ quan đăng ký kinh doanh không nhận được ý kiến về việc giải thể từ doanh nghiệp hoặc phản đối của bên có liên quan bằng văn bản thì cơ quan này cập nhật tình trạng pháp lý của doanh nghiệp trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp. Lúc này, doanh nghiệp đã được giải thể.

Đây là quy định trên lý thuyết, còn thực tế thì hoàn toàn ngược lại. Doanh nghiệp muốn giải thể thì phải nộp hồ sơ giải thể cho cơ quan thuế trước. Theo Thông tư 95/2016 về hướng dẫn đăng ký thuế, trong thời hạn năm ngày làm việc kể từ ngày doanh nghiệp nộp hồ sơ cho cơ quan thuế, nếu doanh nghiệp không nợ thuế thì cơ quan thuế sẽ ban hành thông báo chấm dứt hiệu lực mã số thuế. Sau đó, doanh nghiệp mới nộp hồ sơ cho cơ quan đăng ký kinh doanh; và nếu doanh nghiệp không còn các nghĩa vụ nào khác với bên thứ ba thì cơ quan đăng ký kinh doanh sẽ thu hồi giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, lúc này doanh nghiệp mới chính thức được giải thể.

Vướng mắc lớn nhất trong tiến trình giải thể nằm ở thủ tục tại cơ quan thuế. Không biết thời gian năm ngày có quá ngắn không mà hiện nay hồ sơ giải thể doanh nghiệp gần như “bất động” tại cơ quan thuế, rất ít hồ sơ được giải quyết ở khâu này. Do cơ quan thuế không làm kịp, không muốn làm, doanh nghiệp không chịu “chi” hay còn lý do nào khác?

Tình trạng này đẩy doanh nghiệp rơi vào tình thế “tiến thoái lưỡng nan”, hoạt động không được mà giải thể cũng không xong. Khi doanh nghiệp còn nợ thuế mà giải thể thì trách nhiệm nộp số thuế còn nợ này sẽ chuyển từ doanh nghiệp sang cho chủ sở hữu hoặc những người quản lý doanh nghiệp. Tuy nhiên, hầu hết chủ sở hữu sẽ bỏ mặc doanh nghiệp chứ không làm thủ tục giải thể. Số doanh nghiệp không giải thể được vì thế ngày càng nhiều, các nghĩa vụ và các chế tài đối với doanh nghiệp sẽ tăng lên theo thời gian. Chủ sở hữu cũng không dễ dàng rũ bỏ trách nhiệm pháp lý khi doanh nghiệp chưa hoàn thành thủ tục thuế.

Để doanh nghiệp có thể “êm thấm” rút lui

Để tương quan với việc thành lập doanh nghiệp thì rất cần hướng dẫn cụ thể, đầy đủ cho việc giải thể doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp không còn nhu cầu tồn tại có thể rút lui khỏi thị trường một cách nhanh chóng và êm thấm nhất.

Các quy định về giải thể doanh nghiệp ở Thông tư 156/2013 hướng dẫn Luật Quản lý thuế, Thông tư 95/2016 về đăng ký thuế, Thông tư 20/2015 về đăng ký doanh nghiệp được quy định khá rời rạc và không thống nhất, thậm chí mâu thuẫn nhau nên cần được tổng hợp lại để doanh nghiệp dễ dàng áp dụng. Các quy định này phải được ban hành bởi Chính phủ vì có tính “liên bộ”, tránh tình trạng bộ, ngành tự ban hành các văn bản nhằm đẩy việc cho nhau và hơn hết là đảm bảo tính thống nhất và xuyên suốt.

Trong đó, phải xây dựng các quy định chế tài và thời gian cụ thể để cơ quan thuế giải quyết hồ sơ giải thể doanh nghiệp. Cơ quan thuế phải tạo mọi điều kiện về mặt thủ tục sao cho thuận lợi nhất để doanh nghiệp hoàn tất hồ sơ giải thể tại khâu này trước khi nộp hồ sơ trả giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp cho cơ quan đăng ký kinh doanh.

Hiện đã có quy trình liên thông giữa cơ quan đăng ký kinh doanh và cơ quan thuế trong thủ tục thành lập doanh nghiệp. Vì vậy, đối với quá trình giải quyết hồ sơ giải thể doanh nghiệp, cũng cần quy định trách nhiệm giữa hai cơ quan này, chẳng hạn nếu hết thời hạn kiểm tra quy định mà cơ quan thuế không xác nhận tình trạng thuế thì doanh nghiệp đương nhiên được cơ quan đăng ký kinh doanh thu hồi giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp và doanh nghiệp chính thức được giải thể.

Bên cạnh đó, cần rà soát lại Luật Quản lý thuế để xây dựng các quy định cho phù hợp với từng mô hình doanh nghiệp. Luật Quản lý thuế năm 2019 có hiệu lực từ ngày 1-7-2020, áp dụng phương thức quản lý chung cho toàn bộ các mô hình doanh nghiệp là không phù hợp. Nên chăng cần có hướng dẫn cụ thể các phương thức quản lý thuế cho từng mô hình doanh nghiệp, đặc biệt với doanh nghiệp nhỏ, vừa và doanh nghiệp siêu nhỏ. Trong đó, nên xây dựng quy trình, thủ tục giải quyết hồ sơ cho những doanh nghiệp nhỏ thật đơn giản vì bản chất hoạt động của những doanh nghiệp này phát sinh không nhiều. Đây là tiến trình bãi bỏ rào cản, thủ tục rườm rà không cần thiết, cũng là cách thức giúp doanh nghiệp khởi nghiệp dễ dàng gia nhập và rút lui khỏi thị trường.

Nghị quyết 94/2019 về việc khoanh và xóa nợ thuế cho các khoản thuế khó thu cũng cần mở rộng áp dụng cho những doanh nghiệp không hoạt động lâu năm mà không giải thể được nhằm tránh tình trạng có quá nhiều doanh nghiệp đã “chết” mà không được “chôn”; cơ quan thuế cũng giảm được áp lực công việc khi phải theo dõi và quản lý những doanh nghiệp này.

Theo Thời báo kinh tế Sài Gòn


CÔNG TY HỢP DANH QUẢN LÝ VÀ THANH LÝ TÀI SẢN SÀI GÒN (SGI)

Trụ sở: 16 Nguyễn Quý Cảnh, phường An Phú, quận 2, TP.HCM

Điện thoại: 1900 252 503 (Nhánh số 3)

Website: http://tuvanphasan.vn/http://phasan.com.vn/http://tuvanphasan.com/

Email: saigoninsol@gmail.com  

Facebook: https://www.facebook.com/quantaivienSaigon

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *