Thẩm định khả năng phục hồi doanh nghiệp trước khi xây dựng phương án phục hồi

Tám nhóm thông tin đầu vào cần thẩm định

Mô hình tài chính bắt buộc: không chỉ một con số doanh thu

Mô hình phục hồi phải cho thấy tiền vào – tiền ra – nghĩa vụ trả nợ – đầu tư duy trì – số dư cuối kỳ; đồng thời đối chiếu với bảng kết quả kinh doanh và bảng cân đối. Nên kiểm tra các biến nhạy cảm: sản lượng bán, giá bán, tỷ lệ thu tiền, chu kỳ tồn kho, chi phí nguyên liệu, lãi suất, thời hạn trả nợ và tỷ lệ nhà cung cấp chấp nhận điều chỉnh.

Không nên lấy “tăng trưởng 20% mỗi năm” làm giả định mặc định. Mỗi thay đổi quan trọng cần có căn cứ từ hợp đồng, dữ liệu thị trường, năng lực sản xuất hoặc quyết định đầu tư. Nếu khoản vốn mới là điều kiện tiên quyết, phải mô hình hóa kịch bản không được giải ngân để tránh đánh giá sai tính khả thi.

Ba kịch bản đề xuất

Kịch bản A – Tiếp tục vận hành có kiểm soát: giới hạn chi phí, thu hồi công nợ, duy trì tài sản cốt lõi, đàm phán nghĩa vụ và tìm nguồn vốn đủ độ tin cậy.

Kịch bản B – Chuyển nhượng từng phần hoặc toàn bộ hoạt động kinh doanh: xác định tài sản, mảng kinh doanh có thể tách, điều kiện pháp lý chuyển nhượng, quyền của chủ nợ và tác động tới người lao động.

Kịch bản C – Không đạt điều kiện phục hồi: khóa tài sản, xác minh công nợ và thực hiện giải pháp xử lý theo thủ tục pháp luật phù hợp. Kịch bản C không phải thất bại của dịch vụ thẩm định; đó là kết luận cần thiết nếu dữ liệu không chứng minh được việc phục hồi có lợi hơn.

Từ báo cáo kinh tế đến phương án phục hồi pháp lý

Sau khi có kết quả thẩm định, mới chuyển sang xác định thủ tục, chủ thể có quyền yêu cầu, hồ sơ, nghị quyết Hội nghị chủ nợ và phương án được công nhận. Điều 28 Luật Phục hồi, phá sản 2025 quy định về phương án phục hồi; Điều 33–36 về Hội nghị chủ nợ, xem xét công nhận, giám sát và sửa đổi. Quản tài viên có nhiệm vụ xác minh, giám sát và thực hiện các công việc trong phạm vi luật định, không tự quyết định chấp thuận phương án hoặc thay thế Thẩm phán.

Đặc biệt, đối với nghị quyết Hội nghị chủ nợ trong thủ tục phục hồi, tiêu chí tại Điều 33 là chủ nợ đại diện cho từ 65% tổng số nợ của những chủ nợ tham gia biểu quyết tán thành. Đây không phải tỷ lệ 65% số người biểu quyết và cũng không phải 65% tổng nợ của mọi chủ nợ trong hồ sơ. Việc tổ chức biểu quyết, xác định quyền và kết quả phải dựa trên danh sách chủ nợ, chứng cứ và luật áp dụng.

Một phương án phục hồi có thể có kịch bản kinh tế tốt nhưng vẫn không đáp ứng điều kiện pháp lý, hoặc ngược lại. Vì vậy, báo cáo thẩm định kinh tế và phương án pháp lý phải liên thông nhưng không đồng nhất.

Tình huống minh họa giả định

Một công ty phân phối có doanh thu 200 tỷ đồng mỗi năm nhưng chỉ đạt biên lợi nhuận gộp 8%, chi phí vận hành 6%, còn dư nợ ngân hàng và phải trả nhà cung cấp đều quá hạn. Phương án dự kiến tăng doanh thu 50% không có hợp đồng bảo đảm và cần thêm 25 tỷ đồng vốn lưu động. Khi kiểm tra, dòng tiền cơ sở chỉ đủ hoạt động nếu giảm tồn kho, rút chu kỳ thu tiền và được cấp hạn mức mới; kịch bản bất lợi cho thấy thiếu tiền từ tháng thứ hai. Kết luận chuyên môn nên nêu chưa đủ cơ sở phục hồi nếu thiếu nguồn vốn khả tín, thay vì soạn phương án chỉ để thuyết phục chủ nợ bằng các con số tăng trưởng.

Tình huống giả định để minh họa cách thẩm định, không phải cam kết kết quả hoặc dữ liệu khách hàng thật.

Tiếp nhận hồ sơ thẩm định

Để bắt đầu, nên cung cấp báo cáo tài chính, bảng công nợ, dòng tiền ngân hàng, doanh thu thực tế và các cam kết vốn đang có. Phạm vi công việc và tính độc lập phải được xác định theo tư cách tiếp nhận; báo cáo chuyên môn không tự thay thế quyết định của Hội nghị chủ nợ hoặc Tòa án. Liên hệ Tư vấn Phá sản – Phục hồi doanh nghiệp.